Phụ nữ Trung Quốc đương đại – Xinyan Peng

Mô tả

Phụ nữ Trung Quốc đương đại – Áp lực kép từ công sở và gia đình của Xinyan Peng là một công trình nghiên cứu dân tộc chí chuyên sâu về đời sống của phụ nữ công sở tại các đô thị Trung Quốc trong bối cảnh hậu cải cách và toàn cầu hóa.

Dựa trên 18 tháng thực địa (2015–2018) tại Thượng Hải, tác giả đưa người đọc bước vào ba không gian sống tiêu biểu của phụ nữ văn phòng: nơi làm việc, phòng tập thể hình và gia đình. Thông qua việc tích hợp các nghiên cứu về lao động, giới, cơ thể và quan hệ thân tộc, cuốn sách phân tích cách các ý tưởng và thực hành xã hội đang tái cấu trúc cơ thể, bản thể và đời sống gia đình của phụ nữ đương đại.

Một đóng góp quan trọng của tác phẩm là không xem “áp lực kép” giữa công việc và gia đình đơn thuần là vấn đề quản lý thời gian hay lựa chọn cá nhân. Thay vào đó, tác giả đặt hiện tượng này trong lịch sử dài của việc điều tiết lao động nữ trong nền kinh tế chính trị Trung Quốc – từ thời xã hội chủ nghĩa đến giai đoạn cải cách và tân tự do. Cuốn sách cho thấy phụ nữ vừa được huy động như lực lượng lao động linh hoạt phục vụ phát triển kinh tế, vừa tiếp tục gánh vác trách nhiệm tái sản xuất và chăm sóc gia đình.

Trong bối cảnh nhà nước giảm vai trò phúc lợi và đề cao trách nhiệm cá nhân, gia đình ngày càng trở thành “đơn vị” thay thế cho nhà nước phúc lợi, khiến phụ nữ phải đóng góp lao động cả trong không gian công và tư. Từ đó, văn hóa làm việc chăm chỉ và kỷ luật lao động không chỉ tồn tại trong văn phòng mà còn thâm nhập vào việc rèn luyện cơ thể và tổ chức đời sống gia đình.

Cấu trúc sách được chia thành ba phần lớn: Công việc – Cơ thể – Gia đình.

• Phần Công việc phân tích văn hóa làm thêm giờ, áp lực duy trì việc làm, và khát vọng ổn định nghề nghiệp.
• Phần Cơ thể khảo sát quá trình “kỷ luật hóa” cơ thể phụ nữ trong môi trường cạnh tranh.
• Phần Gia đình đi sâu vào sự giằng co giữa “nei” (nội) và “wai” (ngoại), vai trò làm vợ, làm mẹ, và cách gia đình dần trở thành một “nơi làm việc” khác của phụ nữ.

Không chỉ là một công trình học thuật giàu tính lý thuyết, cuốn sách còn đem đến những lát cắt gần gũi về đời sống thường nhật của phụ nữ công sở giữa đô thị hóa và cạnh tranh nghề nghiệp gay gắt. Qua đó, tác phẩm làm lộ diện một hình thức bất bình đẳng giới tinh vi, dai dẳng và khó nhận thấy trong xã hội hiện đại.

Đây là cuốn sách dành cho các nhà nghiên cứu xã hội học, nhân học, giới học, quản trị nhân sự, cũng như bất kỳ ai quan tâm đến mối quan hệ giữa phát triển kinh tế, văn hóa lao động và đời sống phụ nữ trong các xã hội châu Á đương đại.